De aansprakelijkheid van de bouwheer voor de sociale en fiscale schulden van de onderaannemer

SCHETS
De aansprakelijkheid voor de fiscale en sociale schulden van de onderaannemer staat reeds enige tijd op de agenda. In 2008 werd er nog een wetswijziging doorgevoerd die de inhouding beval wanneer de onderaannemer sociale of fiscale schulden zou hebben, op straffe van hoofdelijke aansprakelijkheid. Deze relatie was beperkt tot de rechtstreekse contractuele relatie tussen hoofdaannemer en onderaannemer. De bouwheer kon dus niet aansprakelijk gesteld worden voor de fiscale en sociale schulden van de onderaannemer. 
In 2012 werd deze regeling, die volgens de wetgever onvoldoende bleek te zijn, uitgebreid naar een aansprakelijkheid voor iedereen hogerop in de keten. Deze is een getrapte regeling in die zin dat de aannemer die contractueel verbonden is, aansprakelijk zal zijn voor de schulden van de onderaannemer en pas wanneer ook deze in gebreke blijft, zal men de volgende aannemer kunnen aanspreken. Inhoudingen bevrijden ook enkel maar ten opzichte van de partij die juist lager staat in de keten. De inhoudingen zullen een aannemer dus niet ontslaan van mogelijke schulden van de aannemer aangesteld door de onderaannemer. 
DE PROGRAMMAWET VAN 10 AUGUSTUS 2015
Dit bleef vooralsnog beperkt tot de keten der aannemers en de bouwheer bleef tot op heden buiten schot. Wat de bouwsector betrof, wou de wetgever ook de bouwheer in deze keten betrekken. Aldus werden in art. 30bis §3 en §3/1 van de wet 27 juni 1969 en art. 408 §8 van het Wetboek Inkomstenbelastingen de woorden opdrachtgever aan toegevoegd.
Dit betekent concreet dat de bouwheer hoofdelijk aansprakelijk gesteld kan worden voor de schulden van de onderaannemer in het geval de hoofdaannemer hoofdelijk aansprakelijk is voor de schulden van de onderaannemer doch ze niet kan voldoen. Dit ongeacht het feit dat er geen rechtstreeks contractuele band bestaat tussen bouwheer en onderaannemer. 
Deze bijkomende verantwoordelijkheid noopt de bouwheer dus tot voorzichtigheid. Hij heeft er alle belang bij de nodige contractuele mechanismen in te bouwen om dit risico af te schermen.
Link programmawet  

Nathan DECLERCK